Templum Salomonis oraz Turris Davidi na pieczęciach Królestwa Jerozolimy (1100–1225). Ze studiów nad ideologią monarszą w Outremer

Abstrakt

Artykuł podejmuje zagadnienie obecności dwóch symbolicznych miejsc Jerozolimy – Templum Salomonis oraz Turris Davidi – na pieczęciach królów Królestwa Jerozolimy w latach 1100–1225. Autor stawia tezę, że ich przedstawienia stanowiły świadomy budulec ideologiczny, służący legitymizacji nowej monarchii łacińskiej w oparciu o biblijne wzorce władzy. Analiza ikonografii pieczęci, w połączeniu z dokumentacją kancelaryjną, ukazuje sposób, w jaki monarchia w Outremer kształtowała symboliczną przestrzeń władzy, lokując jej centrum w Świętym Mieście i uzasadniając swoje w nim panowanie. Trwałość przedstawienia – z monarchą tronującym na awersie i stylizowaną panoramą Jerozolimy na rewersie – służyła utrwalaniu tożsamości królewskiej oraz wyobrażenia o Jerozolimie jako „miasta Króla wszystkich królów”. Pieczęć stała się również wzorcem dla elit lokalnych, które adaptowały symbolikę monarszą do własnych pieczęci. Tekst stanowi przyczynek do badań nad ideologią monarszą i komunikacją symboliczną w łacińskim Wschodzie.